Chapter 13: Dictionary များ (Dictionaries)

ဒီအခန်းပြီးရင်...

dictionary ရဲ့ key-value pair သဘောတရားကို ရှင်းပြနိုင်မယ်
dictionary ဖန်တီးနည်း ({} နဲ့ dict()) ကို သိမယ်
[] နဲ့ .get() သုံးပြီး value တွေ ရယူနိုင်မယ် (KeyError ကို ရှောင်နိုင်မယ်)
entry အသစ်ထည့်တာ၊ ပြင်တာ၊ ဖျက်တာ (del, pop(), popitem()) လုပ်တတ်မယ်
keys(), values(), items() တွေနဲ့ dictionary ကို loop ပတ်နိုင်မယ်
nested dictionary တွေနဲ့ လက်တွေ့ mini project တွေ ရေးနိုင်မယ်

Dictionary ဆိုတာဘာလဲ

အရင်အခန်းတွေမှာ list, tuple, set တွေက item တွေကို တစ်ခုချင်း သိမ်းတယ်။ Dictionary ကတော့ မတူဘူး — သူက data တွေကို အတွဲ (pair) အဖြစ် သိမ်းတယ်။

အတွဲတစ်ခုမှာ အပိုင်း နှစ်ခု ပါတယ်။

Key — ရှာဖွေဖို့ သုံးတဲ့ အမည် (စာအုပ်ရဲ့ အညွှန်းလိုမျိုး)
Value — key နဲ့ တွဲထားတဲ့ တကယ့် data

လက်တွေ့ ဥပမာနဲ့ တွေးကြည့်ပါ — အဘိဓာန် (dictionary ဆိုတဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကိုက အဘိဓာန်ပါ)။ စကားလုံး (key) ကို ရှာပြီး အဓိပ္ပာယ် (value) ကို ရတယ်။ နောက် ဥပမာတစ်ခုက ဖုန်းစာအုပ် — လူနာမည် (key) ကို ရှာပြီး ဖုန်းနံပါတ် (value) ကို ရတယ်။

list က item တွေကို နံပါတ် (index) နဲ့ ရှာရပေမယ့်၊ dictionary ကတော့ key နဲ့ ရှာတယ်။ ဒါက dictionary ရဲ့ အကြီးမားဆုံး ကွာခြားချက်ပဲ။

dictionary ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ:

Key-value pairs — value တစ်ခုချင်းစီကို unique key တစ်ခုနဲ့ တွဲထားတယ်။
Mutable — ဖန်တီးပြီးတဲ့နောက် ပြောင်းလဲနိုင်တယ်။
Keys must be immutable and unique — key တွေက string, number, tuple လို မပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ type တွေ ဖြစ်ရမယ်၊ ပြီးတော့ ထပ်လို့ မရဘူး။
Insertion-ordered (Python 3.7+) — ထည့်တဲ့အစဉ်အတိုင်း သိမ်းထားတယ်။ (Python 3.7 မတိုင်ခင်တုန်းကတော့ unordered ဖြစ်ခဲ့တယ်။)

dictionary ကို key တံဆိပ်ပါ အံဆွဲတွေအဖြစ် ပုံဖော်ခြင်း

Dictionary ဖန်တီးခြင်း

dictionary ဖန်တီးဖို့ နည်းနှစ်ခု ရှိတယ်။

နည်းလမ်း 1: Curly braces `{}` နဲ့

key-value အတွဲတွေကို colon (:) နဲ့ ခွဲပြီး၊ အတွဲတွေကို comma နဲ့ ခြားရေးတယ်။

student = {"name": "Thura", "age": 21, "major": "Physics"}
print(student)
print(type(student))

{'name': 'Thura', 'age': 21, 'major': 'Physics'}
<class 'dict'>

နည်းလမ်း 2: `dict()` constructor နဲ့

teacher = dict(name="Daw Hla", subject="Math", years=12)
print(teacher)

{'name': 'Daw Hla', 'subject': 'Math', 'years': 12}

dict() နဲ့ ရေးတဲ့အခါ key တွေကို quote ထည့်စရာ မလိုဘူး — Python က အလိုအလျောက် string အဖြစ် သဘောထားတယ်။

အလွတ် dictionary

empty_dict = {}
also_empty = dict()
print(empty_dict)

{}

မှတ်ချက်: key တစ်ခုတည်း နှစ်ခါ ထည့်မိရင် နောက်ဆုံး value ကပဲ ကျန်တယ်။ အမှားမတက်ဘူး၊ တိတ်တိတ်လေး ဖုံးသွားတာ။

data = {"id": 101, "id": 202}
print(data)

{'id': 202}

Value များ ရယူနည်း — `[]` နဲ့ `.get()`

dictionary ထဲက value ကို ရယူဖို့ နည်းနှစ်ခု ရှိတယ်။ သူတို့နှစ်ခုရဲ့ ကွာခြားချက်ကို သေချာမှတ်ထားပါ — လက်တွေ့မှာ တော်တော် အရေးကြီးတယ်။

Square brackets `[]` နဲ့

student = {"name": "Thura", "age": 21, "major": "Physics"}

print(student["name"])
print(student["age"])

Thura
21

ဒါပေမယ့် မရှိတဲ့ key ကို [] နဲ့ တောင်းရင် KeyError တက်ပြီး program ရပ်သွားတယ်။

print(student["email"])

Traceback (most recent call last):
  ...
KeyError: 'email'

`.get()` method နဲ့

.get() က ပိုလုံခြုံတယ် — key မရှိရင် error မတက်ဘဲ None ပြန်ပေးတယ်။

print(student.get("major"))
print(student.get("email"))

Physics
None

default value ကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်လို့လည်း ရတယ်။

print(student.get("email", "Not provided"))
print(student.get("phone", "No phone number"))

Not provided
No phone number

သတိပြုရန်: key ရှိမရှိ မသေချာတဲ့အခါ .get() သုံးပါ။ အထူးသဖြင့် အသုံးပြုသူ ရိုက်ထည့်တဲ့ key တွေ၊ file/database ကနေ ရလာတဲ့ data တွေနဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ [] က program ကို ရုတ်တရက် ရပ်ပစ်နိုင်တယ်။

Entry ထည့်သွင်း၊ ပြောင်းလဲ၊ ဖျက်ခြင်း

အသစ်ထည့်ခြင်း / ရှိပြီးသား ပြင်ခြင်း

key ကို [] နဲ့ assign လုပ်ရုံပဲ။ key အသစ်ဆို ထည့်သွားမယ်၊ ရှိပြီးသား key ဆို value ကို ပြင်သွားမယ်။

student = {"name": "Thura", "age": 21}

student["email"] = "thura@example.com"
print(student)

student["age"] = 22
print(student)

{'name': 'Thura', 'age': 21, 'email': 'thura@example.com'}
{'name': 'Thura', 'age': 22, 'email': 'thura@example.com'}

`del` — entry ဖျက်ခြင်း

profile = {"username": "thura22", "city": "Yangon", "hobby": "reading"}
del profile["hobby"]
print(profile)

{'username': 'thura22', 'city': 'Yangon'}

သတိပြုရန်: မရှိတဲ့ key ကို del လုပ်ရင် KeyError တက်တယ်။ [] နဲ့ value တောင်းသလိုပဲ၊ မသေချာရင် အရင် in နဲ့ စစ်ပါ။

`pop()` — ဖျက်ပြီး value ပြန်ယူခြင်း

pop() က key-value အတွဲကို ဖျက်တယ်၊ ပြီးတော့ value ကို ပြန်ပေးတယ်။

profile = {"username": "thura22", "city": "Yangon", "phone": "091234567"}
phone = profile.pop("phone")
print("Removed phone:", phone)
print(profile)

Removed phone: 091234567
{'username': 'thura22', 'city': 'Yangon'}

default ပေးထားရင် key မရှိလည်း error မတက်ဘူး။

result = profile.pop("address", "Not found")
print(result)

Not found

`popitem()` — နောက်ဆုံး entry ကို ဖျက်ခြင်း

Python 3.7+ မှာ popitem() က နောက်ဆုံးထည့်ထားတဲ့ key-value အတွဲကို ဖျက်ပြီး ပြန်ပေးတယ် (tuple အဖြစ်)။

profile = {"username": "thura22", "city": "Yangon", "hobby": "gaming"}
last_item = profile.popitem()
print("Last item removed:", last_item)
print(profile)

Last item removed: ('hobby', 'gaming')
{'username': 'thura22', 'city': 'Yangon'}

အကျဉ်းချုပ် table:

နည်းလမ်း	အလုပ်လုပ်ပုံ
`d[key] = value`	အသစ်ထည့်တယ် / ရှိပြီးသား ပြင်တယ်
`del d[key]`	entry ဖျက်တယ် (မရှိရင် KeyError)
`d.pop(key)`	ဖျက်ပြီး value ပြန်ပေးတယ်
`d.pop(key, default)`	မရှိရင် default ပြန်ပေးတယ် (error မတက်)
`d.popitem()`	နောက်ဆုံး entry ကို ဖျက် + ပြန်ပေးတယ်

အသုံးဝင်တဲ့ Dictionary method များ

`keys()`, `values()`, `items()`

dictionary ရဲ့ key တွေ၊ value တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် အတွဲလိုက် ရယူဖို့ method သုံးခု ရှိတယ်။

person = {"name": "Mya", "age": 28, "city": "Mandalay"}

print(person.keys())
print(person.values())
print(person.items())

dict_keys(['name', 'age', 'city'])
dict_values(['Mya', 28, 'Mandalay'])
dict_items([('name', 'Mya'), ('age', 28), ('city', 'Mandalay')])

ထွက်လာတဲ့ dict_keys, dict_values, dict_items တွေကို list လို တိုက်ရိုက် index နဲ့ ယူလို့ မရဘူး။ list လိုချင်ရင် list() နဲ့ ပြောင်းပါ။

key_list = list(person.keys())
print(key_list)
print(key_list[0])

['name', 'age', 'city']
name

`copy()` — မိတ္တူ ကူးခြင်း

original = {"a": 1, "b": 2}
backup = original.copy()

backup["a"] = 100

print("Original:", original)
print("Copy:", backup)

Original: {'a': 1, 'b': 2}
Copy: {'a': 100, 'b': 2}

copy() မသုံးဘဲ backup = original လို့ တိုက်ရိုက် assign လုပ်ရင် dictionary နှစ်ခုလုံးက အတူတူ object ကို ညွှန်နေမယ် — တစ်ခုပြင်ရင် နှစ်ခုလုံး ပြောင်းသွားမယ်။ သီးခြား မိတ္တူ လိုချင်ရင် copy() သုံးရမယ်။

မှတ်ချက်: dictionary ထဲမှာ key တစ်ခု ရှိမရှိ စစ်ဖို့ in သုံးနိုင်တယ်။ in က key တွေကိုပဲ စစ်တယ်၊ value တွေကို မစစ်ဘူး။

person = {"name": "Mya", "age": 28}
print("name" in person)
print("Mya" in person)

True
False

Dictionary နဲ့ Loop ပတ်ခြင်း

dictionary ကို loop ပတ်ဖို့ နည်းသုံးမျိုး ရှိတယ် — ဘာလိုချင်သလဲပေါ် မူတည်ပြီး ရွေးသုံးတယ်။

Key တွေနဲ့ ပတ်ခြင်း

prices = {"apple": 500, "banana": 300, "orange": 700}

for item in prices:
    print(item)

apple
banana
orange

dictionary ကို တိုက်ရိုက် loop ပတ်ရင် key တွေပဲ ရတယ်။ .keys() နဲ့ ရေးလည်း အတူတူပဲ။

Value တွေနဲ့ ပတ်ခြင်း

for price in prices.values():
    print(price)

500
300
700

Key-value အတွဲလိုက် ပတ်ခြင်း

အသုံးအများဆုံးပုံစံပဲ — .items() နဲ့ variable နှစ်ခု တစ်ပြိုင်တည်း ယူတယ်။

for item, price in prices.items():
    print(f"{item}: {price} kyats")

apple: 500 kyats
banana: 300 kyats
orange: 700 kyats

f-string နဲ့ တွဲသုံးရင် စျေးနှုန်းစာရင်းလို အစီရင်ခံစာတွေ လွယ်လွယ်ရေးနိုင်တယ်။

Nested Dictionary — Dictionary ထဲမှာ Dictionary

dictionary ရဲ့ value အဖြစ် နောက် dictionary တစ်ခု ထည့်နိုင်တယ်။ ဒါကို nested dictionary လို့ ခေါ်တယ်။ data တွေ အဆင့်ဆင့် ဖွဲ့စည်းထားတဲ့အခါ (ကျောင်း → ကျောင်းသား → ကျောင်းသားအချက်အလက်) အရမ်း အသုံးဝင်တယ်။

school = {
    "name": "No. (1) Basic Education High School",
    "students": {
        "STU001": {"name": "Aung Khant", "grade": 10, "marks": 85},
        "STU002": {"name": "Su Wai", "grade": 10, "marks": 92},
        "STU003": {"name": "Min Thu", "grade": 9, "marks": 78}
    }
}

အတွင်းထဲက value တစ်ခုကို ရယူဖို့ key တွေကို ဆက်တိုက် ရေးတယ်။

print(school["students"]["STU002"]["name"])
print(school["students"]["STU001"]["marks"])

Su Wai
85

ဖတ်ရတာ ဘယ်လိုလဲဆိုတာ ဖြည်းဖြည်းချင်း တွေးကြည့်ပါ — school ထဲက "students" key ကို ယူတယ်၊ ရလာတဲ့ dictionary ထဲက "STU002" ကို ယူတယ်၊ အဲဒီထဲက "name" ကို ယူတယ်။ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသွားတာပါ။

entry အသစ် ထည့်တာလည်း အတူတူပဲ။

school["students"]["STU004"] = {"name": "Hnin Wai", "grade": 9, "marks": 88}

nested dictionary ကို loop ပတ်ကြည့်ရအောင်။

for student_id, info in school["students"].items():
    print(f"{student_id}: {info['name']} (Grade {info['grade']}) - {info['marks']} marks")

STU001: Aung Khant (Grade 10) - 85 marks
STU002: Su Wai (Grade 10) - 92 marks
STU003: Min Thu (Grade 9) - 78 marks
STU004: Hnin Wai (Grade 9) - 88 marks

nested dictionary တည်ဆောက်ပုံ (ကျောင်းမှတ်တမ်း)

မှတ်ချက်: nested dictionary နဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ key တစ်ဆင့်ချင်းစီမှာ key ရှိ/မရှိ သတိထားပါ။ အလယ်အဆင့်က key မရှိရင် KeyError တက်တယ်။ လုံခြုံချင်ရင် .get() ကို အဆင့်တိုင်းမှာ သုံးနိုင်တယ်။

Mini Project 1: Contact Book

အခန်းရဲ့ အဓိက project — Contact Book (ဖုန်းစာအုပ်)။ လူနာမည် (key) နဲ့ ဖုန်းနံပါတ် (value) ကို dictionary ထဲမှာ သိမ်းမယ်။ dictionary သုံးဖို့ အသင့်တော်ဆုံး လက်တွေ့ ဥပမာပဲ — နာမည်နဲ့ ရှာရတာ သဘာဝကျတယ်။

လုပ်ဆောင်ချက်တွေ: contact ထည့်မယ်၊ ရှာမယ်၊ ပြင်မယ်၊ ဖျက်မယ်၊ အားလုံးပြမယ်။

contacts = {}

while True:
    print("\n===== Contact Book =====")
    print("1. Add Contact")
    print("2. Search Contact")
    print("3. Update Contact")
    print("4. Delete Contact")
    print("5. Display All Contacts")
    print("6. Exit")

    choice = input("Choose an option (1-6): ").strip()

    if choice == "1":
        name = input("Enter name: ").strip()
        if not name:
            print("Name cannot be empty.")
            continue
        if name in contacts:
            print(f"'{name}' already exists. Use option 3 to update.")
            continue
        phone = input("Enter phone number: ").strip()
        contacts[name] = phone
        print(f"Contact '{name}' added.")

    elif choice == "2":
        name = input("Enter name to search: ").strip()
        if name in contacts:
            print(f"{name}'s phone number: {contacts[name]}")
        else:
            print("Contact not found.")

    elif choice == "3":
        name = input("Enter name to update: ").strip()
        if name in contacts:
            phone = input("Enter new phone number: ").strip()
            contacts[name] = phone
            print(f"Contact '{name}' updated.")
        else:
            print("Contact not found.")

    elif choice == "4":
        name = input("Enter name to delete: ").strip()
        if name in contacts:
            del contacts[name]
            print(f"Contact '{name}' deleted.")
        else:
            print("Contact not found.")

    elif choice == "5":
        if not contacts:
            print("Contact book is empty.")
        else:
            print(f"\nAll Contacts ({len(contacts)}):")
            for name, phone in contacts.items():
                print(f"- {name}: {phone}")

    elif choice == "6":
        print("Goodbye!")
        break

    else:
        print("Invalid choice. Please enter a number from 1 to 6.")

ဒီ program မှာ ဒီအခန်းက သင်ခန်းစာတွေ အကုန်ပါဝင်တယ် — [] နဲ့ ထည့်တာ/ပြင်တာ၊ .get() နဲ့ လုံခြုံစွာ ရှာတာ၊ in နဲ့ key ရှိ/မရှိ စစ်တာ၊ del နဲ့ ဖျက်တာ၊ .items() နဲ့ loop ပတ်တာ။

နမူနာ အသုံးပြုပုံ:

===== Contact Book =====
1. Add Contact
2. Search Contact
3. Update Contact
4. Delete Contact
5. Display All Contacts
6. Exit
Choose an option (1-6): 1
Enter name: Aung Khant
Enter phone number: 091234567
Contact 'Aung Khant' added.

Mini Project 2: Inventory System

ဒုတိယ project — Inventory System (ပစ္စည်းစာရင်း)။ ဆိုင်တစ်ဆိုင်ရဲ့ ပစ္စည်း (key) နဲ့ လက်ကျန်အရေအတွက် (value) ကို မှတ်တမ်းတင်မယ်။

inventory = {}

while True:
    print("\n===== Inventory System =====")
    print("1. Add Item")
    print("2. Update Quantity")
    print("3. View Inventory")
    print("4. Exit")
    choice = input("Enter your choice: ").strip()

    if choice == "1":
        item = input("Enter item name: ").strip()
        qty = int(input("Enter quantity: "))
        inventory[item] = inventory.get(item, 0) + qty
        print(f"Added {qty} x {item}. Total in stock: {inventory[item]}")

    elif choice == "2":
        item = input("Enter item name: ").strip()
        if item in inventory:
            qty = int(input("Enter new quantity: "))
            inventory[item] = qty
            print(f"Updated {item}'s quantity to {qty}.")
        else:
            print("Item not found.")

    elif choice == "3":
        if not inventory:
            print("Inventory is empty.")
        else:
            print("\nCurrent Inventory:")
            for item, qty in inventory.items():
                print(f"- {item}: {qty}")
            print(f"Total units in stock: {sum(inventory.values())}")

    elif choice == "4":
        print("Goodbye!")
        break

    else:
        print("Invalid choice.")

inventory.get(item, 0) + qty ဆိုတဲ့ စာကြောင်းလေးကို သတိထားကြည့်ပါ — ပစ္စည်း အရင်က ရှိပြီးသားဆို လက်ကျန်အရေအတွက်ပေါ် ထပ်ပေါင်းတယ်၊ မရှိသေးရင် 0 ကနေ စတယ်။ .get() ရဲ့ default value က ဒီလိုနေရာမှာ တော်တော် အသုံးဝင်တယ်။

မှတ်ချက်: int(input(...)) က အသုံးပြုသူ စာရိုက်မှားရင် (ဥပမာ "abc") error တက်တယ်။ လက်တွေ့ program တွေမှာ try/except နဲ့ ကာကွယ်သင့်တယ် — Chapter 19 (Exception Handling) မှာ ဒါကို သင်မယ်။

Mini Project 3: Simple Banking System

တတိယ project — Simple Banking System။ အကောင့်ပိုင်ရှင် နာမည် (key) နဲ့ လက်ကျန်ငွေ (value) ကို dictionary ထဲမှာ သိမ်းမယ်။ အကောင့်ဖွင့်တာ၊ ငွေသွင်းတာ၊ ငွေထုတ်တာ၊ လက်ကျန်စစ်တာ လုပ်နိုင်တယ်။

accounts = {}

while True:
    print("\n===== Simple Banking System =====")
    print("1. Create Account")
    print("2. Deposit")
    print("3. Withdraw")
    print("4. Check Balance")
    print("5. Exit")
    choice = input("Choose an option (1-5): ").strip()

    if choice == "1":
        name = input("Enter account holder name: ").strip()
        if name in accounts:
            print("Account already exists.")
        else:
            balance = float(input("Enter initial deposit: "))
            if balance < 0:
                print("Initial deposit cannot be negative.")
                continue
            accounts[name] = balance
            print(f"Account created for {name} with balance {balance}.")

    elif choice == "2":
        name = input("Enter account holder name: ").strip()
        if name in accounts:
            amount = float(input("Enter amount to deposit: "))
            if amount <= 0:
                print("Deposit amount must be positive.")
                continue
            accounts[name] += amount
            print(f"Deposited {amount}. New balance: {accounts[name]}")
        else:
            print("Account not found.")

    elif choice == "3":
        name = input("Enter account holder name: ").strip()
        if name in accounts:
            amount = float(input("Enter amount to withdraw: "))
            if amount <= 0:
                print("Withdrawal amount must be positive.")
            elif amount > accounts[name]:
                print("Insufficient balance.")
            else:
                accounts[name] -= amount
                print(f"Withdrew {amount}. New balance: {accounts[name]}")
        else:
            print("Account not found.")

    elif choice == "4":
        name = input("Enter account holder name: ").strip()
        if name in accounts:
            print(f"{name}'s balance: {accounts[name]}")
        else:
            print("Account not found.")

    elif choice == "5":
        print("Thank you for using our banking system. Goodbye!")
        break

    else:
        print("Invalid choice. Please select a number between 1 and 5.")

ဒီ system မှာ dictionary ရဲ့ key က လူတစ်ယောက်ချင်းစီကို ကိုယ်စားပြုတယ် — နာမည်နဲ့ အကောင့်ရှာတာ သဘာဝကျပြီး မြန်တယ်။ ငွေထုတ်တဲ့အခါ လက်ကျန်ထက် မကျော်အောင် စစ်ဆေးတာကလည်း လက်တွေ့ banking logic ရဲ့ အခြေခံပဲ။

banking system menu ရဲ့ flowchart

စိတ်ဝင်စားရင် ဒီ project ကို ထပ်တိုးကြည့်ပါ — ဥပမာ အကောင့်ပိတ်တာ (delete), အကောင့်အားလုံးရဲ့ စုစုပေါင်း ငွေပမာဏ ပြတာ (sum(accounts.values())) တို့ပေါ့။

လေ့ကျင့်ခန်းများ

(လွယ်ကူသော) အောက်ပါ dictionary ကို ဖန်တီးပြီး၊ f-string တွေနဲ့ စာအုပ်အချက်အလက် တစ်ကြောင်းချင်း print ထုတ်ပါ။ ပြီးရင် "year": 1997 ဆိုတဲ့ entry အသစ်ထည့်ပြီး dictionary အပြည့်အစုံကို print ထုတ်ပါ။
```
book = {"title": "Harry Potter", "author": "J.K. Rowling", "pages": 309}
```
(အလယ်အလတ်) စာကြောင်းတစ်ကြောင်းထဲက စကားလုံးတစ်လုံးချင်း ဘယ်နှစ်ခါ ပါသလဲ ရေတွက်တဲ့ word frequency counter ရေးပါ။ .get() သုံးပြီး ရေတွက်ပါ။
```
sentence = "the cat sat on the mat and the dog sat too"
# မျှော်မှန်းရလဒ်: {'the': 3, 'cat': 1, 'sat': 2, 'on': 1, 'mat': 1, 'and': 1, 'dog': 1, 'too': 1}
```
(အလယ်အလတ်) စျေးဝယ်ခြင်း program ရေးပါ။ prices = {"rice": 2500, "oil": 8500, "egg": 350, "sugar": 2200} ဆိုတဲ့ စျေးနှုန်း dictionary ရှိတယ်။ အသုံးပြုသူကို ပစ္စည်းနာမည်နဲ့ အရေအတွက် ရိုက်ခိုင်းပြီး စုစုပေါင်း ကျသင့်ငွေ တွက်ပါ။ စုစုပေါင်း 10000 ကျော်ရင် 10% လျှော့စျေး ပေးပါ။
(ခက်သော) Gradebook program ရေးပါ။ ကျောင်းသားနာမည် (key) နဲ့ အမှတ်စာရင်း list (value) ကို nested ပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘဲ dictionary ထဲမှာ သိမ်းပါ။
```
gradebook = {"Aung Khant": [85, 90, 78], "Su Wai": [92, 88, 95]}
```
ကျောင်းသားတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ ပျမ်းမျှအမှတ်ကို တွက်ပြီး၊ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံး ကျောင်းသားကို ရှာပါ။ ကျောင်းသားအသစ် ထည့်နိုင်တဲ့ menu option လည်း ထည့်ပါ။
(စိန်ခေါ်မှု) English → Myanmar အဘိဓာန် dictionary တစ်ခု ပေးထားတယ်။
```
en_to_mm = {"apple": "ပန်းသီး", "book": "စာအုပ်", "water": "ရေ"}
```
ဒါကို ပြောင်းပြန် လှန်ပြီး Myanmar → English dictionary ({"ပန်းသီး": "apple", ...}) အဖြစ် ပြောင်းတဲ့ program ရေးပါ။ (အရိပ်အမြွက်: .items() နဲ့ loop ပတ်ပြီး key နဲ့ value နေရာချင်းလှန်ထည့်ပါ။)

Chapter 12: Set များ (Sets)Chapter 14: Function များ (Functions)

Chapter 13: Dictionary များ (Dictionaries)

Dictionary ဆိုတာဘာလဲ

Dictionary ဖန်တီးခြင်း

နည်းလမ်း 1: Curly braces {} နဲ့

နည်းလမ်း 2: dict() constructor နဲ့

အလွတ် dictionary

Value များ ရယူနည်း — [] နဲ့ .get()

Square brackets [] နဲ့

.get() method နဲ့

Entry ထည့်သွင်း၊ ပြောင်းလဲ၊ ဖျက်ခြင်း

အသစ်ထည့်ခြင်း / ရှိပြီးသား ပြင်ခြင်း

del — entry ဖျက်ခြင်း

pop() — ဖျက်ပြီး value ပြန်ယူခြင်း

popitem() — နောက်ဆုံး entry ကို ဖျက်ခြင်း

အသုံးဝင်တဲ့ Dictionary method များ

keys(), values(), items()

copy() — မိတ္တူ ကူးခြင်း

Dictionary နဲ့ Loop ပတ်ခြင်း

Key တွေနဲ့ ပတ်ခြင်း

Value တွေနဲ့ ပတ်ခြင်း

Key-value အတွဲလိုက် ပတ်ခြင်း

Nested Dictionary — Dictionary ထဲမှာ Dictionary

Mini Project 1: Contact Book

Mini Project 2: Inventory System

Mini Project 3: Simple Banking System

လေ့ကျင့်ခန်းများ

နည်းလမ်း 1: Curly braces `{}` နဲ့

နည်းလမ်း 2: `dict()` constructor နဲ့

Value များ ရယူနည်း — `[]` နဲ့ `.get()`

Square brackets `[]` နဲ့

`.get()` method နဲ့

`del` — entry ဖျက်ခြင်း

`pop()` — ဖျက်ပြီး value ပြန်ယူခြင်း

`popitem()` — နောက်ဆုံး entry ကို ဖျက်ခြင်း

`keys()`, `values()`, `items()`

`copy()` — မိတ္တူ ကူးခြင်း